Σε μεγάλο σταθμό του αντιρατσιστικού-αντιφασιστικού κινήματος εξελίχτηκε η Παρασκευή 19 Ιούνη. Η ημέρα ξεκίνησε με την συγκέντρωση αλληλεγγύης στον πρόεδρο της Πακιστανικής Κοινότητας Ελλάδας «Η Ενότητα» Τζαβέντ Ασλάμ έξω από το Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου. Και έκλεισε με τα συλλαλητήρια σε δέκα πόλεις της χώρας για τα τρία χρόνια από το ρατσιστικό έγκλημα της κυβέρνησης και του λιμενικού στην Πύλο.

Τα συλλαλητήρια, τα οποία κάλεσαν η Επιτροπή Επιζώντων και Συγγενών Θυμάτων του Ναυαγίου της Πύλου, η Πακιστανική Κοινότητα και η ΚΕΕΡΦΑ, στήριξαν παντού συνδικάτα, φοιτητικοί σύλλογοι, κοινότητες προσφύγων και μεταναστών, φορείς, συλλογικότητες, οργανώσεις και κόμματα της Αριστεράς.

Οι διαδηλωτές/ριες, ντόπιοι και μετανάστες/ριες, απαίτησαν να γίνει η δίκη στο Ναυτοδικείο Πειραιά και να πάνε στη φυλακή οι δολοφόνοι των 650 προσφύγων της Πύλου, να μην ανακληθεί από τον Πλεύρη το άσυλο του Τζαβέντ Ασλάμ, σύνορα ανοιχτά για την προσφυγιά, έξω οι φασίστες από τις πόλεις και τις γειτονιές, να πέσει η ρατσιστική κυβέρνηση που τους στρώνει το δρόμο.

Μαζικό και οργισμένο ήταν το συλλαλητήριο στην Αθήνα. Από τις πιο δυνατές στιγμές ήταν όταν ο Ζισάν Σερβέρ μαζί με άλλους επιζώντες της Πύλου ανέβηκαν στην εξέδρα και κατήγγειλαν, για ακόμα μια φορά, τη βύθιση του αλιευτικού τους από το λιμενικό. Αλλά και όταν διαβάστηκε το συγκλονιστικό μήνυμα που έστειλαν οι οικογένειες των θυμάτων από το Πακιστάν που το ίδιο πρωί είχαν διαδηλώσει σε τρεις πόλεις της χώρας απαιτώντας δικαιοσύνη. Καθηλωτικός ήταν ο Θοδωρής Ελευθεριάδης, γιος της δολοφονημένης στα Τέμπη Μαρίας Εγούτ, όπως και ο διασώστης Ιάσονας Αποστολόπουλος.

Το συλλαλητήριο ξεκίνησε στην Ομόνοια και ακολούθησε πορεία και συγκέντρωση στο Σύνταγμα. «Καλοδεχούμενοι οι πρόσφυγες - Στη φυλακή οι δολοφόνοι της Πύλου» έγραφε το μεγάλο πανό που άνοιγε τα μαζικά μπλοκ της ΚΕΕΡΦΑ, της Πακιστανικής Κοινότητας, μιας σειράς σωματείων και εργαζόμενων από νοσοκομεία, σχολεία, υπουργεία και άλλους χώρους του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, της Συμμαχίας Σταματήστε τον Πόλεμο με την μεγάλη παλαιστινιακή σημαία, των φοιτητικών συλλόγων, των μεταναστευτικών κοινοτήτων, του ΣΕΚ, της Νέας Αριστεράς, της ΛΑΕ κ.α.

Ανάμεσα στους διαδηλωτές ξεχώριζαν οι μετανάστες/ριες από το Πακιστάν, την Αίγυπτο, τις Φιλιππίνες, τη Γουινέα και άλλες ασιατικές και αφρικανικές χώρες, οι μετανάστριες σχολικές καθαρίστριες του δήμου Αθήνας με καταγωγή από την Αλβανία, οι Παλαιστίνιοι αγωνιστές με τις σημαίες και τις μαντήλες της αντίστασης. Αλλά και οι δικηγόροι των επιζώντων του ναυαγίου της Πύλου που δίνουν μαζί τους τη μάχη στο Ναυτοδικείο για να καταδικαστούν οι δολοφόνοι.

Στο συλλαλητήριο χαιρέτισαν επίσης η Κατερίνα Θωίδου, δημοτική σύμβουλος Νίκαιας-Ρέντη με την Ανταρσία στην Κοκκινιά, ο Τζαβέντ Ασλάμ, πρόεδρος της Πακιστανικής Κοινότητας Ελλάδας «Η Ενότητα», η Κατερίνα Πατρικίου, πρόεδρος του Συλλόγου Εργαζόμενων στον Άγιο Σάββα, η Άντλα Σασάτι, από το Ελληνικό Φόρουμ Μεταναστών, η Ευγενία Κουνιάκη, από την Ομάδα Νομικών που εκπροσωπεί τους επιζώντες του ναυαγίου στο Ναυτοδικείο, η Αργύρη Ερωτοκρίτου, γιατρός, μέλος του ΓΣ της ΟΕΝΓΕ, ο Πέτρος Κωνσταντίνου, συντονιστής της ΚΕΕΡΦΑ και δημοτικός σύμβουλος Αθήνας, η Βαλέρια Ξυδά, από το Φοιτητικό Σύλλογο Μηχανολόγων Μηχανικών, ο Μανώλης Σαρρής, από την κίνηση “Αλληλεγγύη για όλους”, ο Τζο Βαλένθια, από το KASAPI - Ένωση Φιλιππινέζων Μεταναστών και ο Αλέξης Μαρτζούκος, από την Πρωτοβουλία Καλλιτεχνών και Ακτιβιστών “Δικαιοσύνη για την Πύλο”.

Σύνορα ανοιχτά

Τα συνθήματα αναδείκνυαν τις μάχες και τα αιτήματα του αντιρατσιστικού-αντιφασιστικού κινήματος. «Στείλτε τους φονιάδες στο Ναυτοδικείο, το έγκλημα της Πύλου δεν μπαίνει στο αρχείο», «Τέμπη-Πύλος-Παλαιστίνη, δεν υπάρχει ειρήνη χωρίς δικαιοσύνη», «Σύνορα ανοιχτά για κάθε μετανάστη, απελάστε τώρα Πλεύρη-Μητσοτάκη», «Κάτω τα χέρια απ’ τον Τζαβέντ Ασλάμ», «Ρατσισμός, σεξισμός, πολεμοκαπηλεία, κάτω η Νέα Δημοκρατία», «Ούτε στην Αθήνα, ούτε πουθενά, τσακίστε τους φασίστες σε κάθε γειτονιά» ήταν κάποια από αυτά.

Διαδηλώσεις έγιναν επίσης σε Θεσσαλονίκη, Γιάννενα, Ξάνθη, Κομοτηνή, Aλεξανδρούπολη, Χανιά, Ρέθυμνο, Bόλο, Πάτρα (δείτε σελίδες 12-13).

Το πρωί στο Υπουργείο Μετανάστευσης στο πλευρό του Τζαβέντ Ασλάμ, ο οποίος έδινε συμπληρωματική συνέντευξη ενάντια στην προκλητική απόφαση ανάκλησης του πολιτικού ασύλου του από τον Πλεύρη, βρέθηκαν δεκάδες αγωνιστές/ριες, μέλη της Πακιστανικής Κοινότητας, εργαζόμενοι/ες, φοιτητές/ριες, η ΑΝΤΑΡΣΥΑ Β' Πειραιά, βουλευτές/ριες της Αριστεράς.

Χαιρετισμό έκαναν ο Γιώργος Ψυχογιός, βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ, η Σία Αναγνωστοπούλου, βουλεύτρια Νέας Αριστεράς, η Μαρία Καστελιώτη από τον Φοιτητικό Σύλλογο Φιλοσοφικής, η Κατερίνα Θωίδου και ο Πέτρος Κωνσταντίνου. Ο Τζαβέντ Ασλάμ ευχαρίστησε όλους/ες για την παρουσία τους, τόνισε ότι όσο υπάρχει το κίνημα αλληλεγγύης αυτές οι επιθέσεις δεν τον φοβίζουν και δήλωσε αισιόδοξος ότι και αυτός ο αγώνας θα είναι νικηφόρος. Η απόφαση θα εκδοθεί το επόμενο διάστημα.

«Ώρα για κλιμάκωση», αναφέρει στην ανακοίνωσή της η ΚΕΕΡΦΑ μετά τα συλλαλητήρια, καλώντας σε συνέχιση του αγώνα «σε τρία μέτωπα: κλιμάκωση για να γίνει δίκη στο Ναυτοδικείο ενάντια στη συγκάλυψη, αγώνας ενάντια στην ανάκληση του ασύλου του Τζαβέντ Ασλάμ, μάχη στις γειτονιές ενάντια στην επανεμφάνιση των φασιστών».

Τρία χρόνια χωρίς τα παιδιά, τους γονείς, τους συζύγους μας. Στη Πύλο έγινε έγκλημα, όχι ατύχημα που μας άνοιξε μια πληγή στην καρδιά που δεν κλείνει.

Στις 14 Ιουνίου 2023, ακούσαμε για τελευταία φορά τις φωνές των αγαπημένων μας προσώπων και είδαμε τα πρόσωπά τους. Εκείνα τα λόγια τους ήταν γεμάτα ελπίδα και αγάπη, κουβαλούσαν το όνειρο μιας καλύτερης ζωής που χάθηκε άκαρδα.

Από τότε καμιά υπεύθυνη αρχή δεν μας απάντησε. Πού βρίσκονται τώρα; Περισσότεροι από 600 άνθρωποι -πατέρες και μητέρες, αδέλφια και παιδιά, φίλοι και γείτονες- επιβιβάστηκαν στο Adriana και δεν επέστρεψαν ποτέ. Δεν γνωρίζουμε πού βρίσκονται τα σώματά τους. Δεν ξέρουμε τι συνέβη τις τελευταίες στιγμές πριν από την τραγωδία. Καμία κυβέρνηση δεν λέει την αλήθεια. 

Δεν ήταν ένα απλό ναυάγιο. Ήταν μια μαζική δολοφονία. 

Το Ελληνικό Λιμενικό όχι μόνο δεν τους έσωσε, αλλά έδεσε το πλοίο και προσπάθησε να το ρυμουλκήσει στην Ιταλία, παρά τις κραυγές αγωνίας των επιβατών και την επικίνδυνη κατάσταση. Ως αποτέλεσμα το πλοίο βυθίστηκε μαζί με την ελπίδα και τη δικαιοσύνη. 

Με ελπίδα μάθαμε ότι 21 αξιωματικοί του Λιμενικού παραπέμπονται για το έγκλημα σε βάρος των ανθρώπων μας. Θα αποδοθεί δικαιοσύνη; Θα σπάσει η ασυλία και η σιωπή;

Η ελπίδα μας ενισχύθηκε επίσης από την αλληλεγγύη που λάβαμε από τις οικογένειες των θυμάτων του εγκλήματος στα Τέμπη, οι οποίες στάθηκαν στο πλευρό μας. Μοιραζόμαστε τον ίδιο πόνο, και μαζί απαιτούμε δικαιοσύνη - ανεξάρτητα από το πόσο καιρό θα χρειαστεί.

Ακούμε ότι υπουργοί λένε να βουλιάζουν τις βάρκες των προσφύγων που προσπαθούν να ξεφύγουν από τις βόμβες, την φτώχεια και την καταστροφή στις πατρίδες τους. Πού είναι ο πολιτισμός τους; Κάθε ανθρώπινη ζωή έχει αξία. Οι ζωές των μεταναστών, τα παιδιά της Παλαιστίνης, οι άνθρωποι που πνίγηκαν στην Πύλο και τα Τέμπη -όλοι αξίζουν να ακουστούν, να ειπωθούν τα ονόματά τους, να αποδοθεί δικαιοσύνη. 

Στις 19 Ιουνίου 2026, σας καλούμε να ενώσετε τη φωνή μας για δικαιοσύνη για άλλη μια φορά. Να πούμε τα ονόματά τους! Μην τους ξεχνάτε. Μην ξεχνάτε τα ονόματά τους, την ηλικία τους, τα όνειρά τους. Σας τους στείλαμε γεμάτους ελπίδα - κρατήστε τους ζωντανούς με τη μνήμη και τη φωνή σας. Δεν ζητάμε δάκρυα - ζητάμε δικαιοσύνη. Δεν δεχόμαστε σιωπή - απαιτούμε υπευθυνότητα. 

Δεν θα τους αφήσουμε να θαφτούν στη λήθη - θα ζήσουν στη μνήμη του κόσμου, μέχρι να τιμωρηθούν αυτοί που τους σκότωσαν.

19/6, Αθήνα. Φωτό: Σοφία Γαρμπή

Το ναυάγιο της Πύλου δεν είναι μόνο ένα φρικτό κρατικό έγκλημα. Είναι η επιτομή του κρατικού φασισμού. Γιατί 650 άνθρωποι δολοφονήθηκαν, όχι για κάτι που έκαναν αλλά για αυτό που ήταν: μετανάστες, πρόσφυγες, εργάτες και φτωχοί. Δεν έκαναν καν το πλημμέλημα της παράνομης εισόδου γιατί δεν διέσχισαν κανένα σύνορο. Πήγαιναν στην Ιταλία και βυθίστηκαν σε διεθνή ύδατα στη ζώνη διάσωσης της Ελλάδας. Άρα η Ελλάδα όφειλε να τους διασώσει. Άρα κυριολεκτικά σκοτώθηκαν όχι για κάτι που έκαναν αλλά για αυτό που ήταν. Όπως και οι ναζί σκότωναν ανθρώπους για αυτό που ήταν, όχι για κάτι που έκαναν.

750 άνθρωποι στριμωγμένοι σαν σαρδέλες ζητούσαν βοήθεια για 15 ολόκληρες ώρες από το ελληνικό κράτος. Το νερό τούς είχε τελειώσει, ταξίδευαν ήδη έξι μέρες στη θάλασσα, είχαν δύο νεκρούς μέσα και εκλιπαρούσαν για βοήθεια. Και το ελληνικό κράτος τι έκανε; Έστειλε μασκοφόρους των ειδικών δυνάμεων, όχι για να τους διασώσουν, αλλά για να τους απωθήσουν. Το ελληνικό σκάφος 920 ξεκίνησε από τη βάση της Σούδας, που εκτός από βάση πολέμου ενάντια στους λαούς της Δυτικής Ασίας είναι και βάση πολέμου ενάντια στους μετανάστες, έφτασε δίπλα τους, δεν έδωσε ούτε να σωσίβιο, δεν έκανε ούτε μία ενέργεια διάσωσης.

Αντίθετα, τους οδηγούσε προς την Ιταλία με σκοπό να τους ξεφορτωθούν. Όταν η μηχανή του σκάφους σταμάτησε, το λιμενικό έριξε ένα σκοινί και ξεκίνησε να τους ρυμουλκεί. Ως αποτέλεσμα της ρυμούλκησης, όπως καταθέτουν οι ίδιοι οι επιζώντες που είναι σήμερα εδώ, η βάρκα ανατράπηκε και 650 άνθρωποι βρήκαν το θάνατο εγκλωβισμένοι στα αμπάρια και βρίσκονται μέχρι σήμερα στον πάτο του Ιονίου Πελάγους στο βαθύτερο σημείο της Μεσογείου.

Δεν έχει γίνει ποτέ ξανά στην ιστορία ένα λιμενικό να πνίγει 650 ανθρώπους. Δεν έχει γίνει ποτέ ξανά. 650 νεκροί σε μια ημέρα είναι νούμερο πολέμου, δεν είναι νούμερο ειρήνης. Ενός πολέμου όμως που έχει κηρυχθεί μονομερώς και τα θύματα είναι μόνο της μιας πλευράς. Γιατί πώς μπορεί να περιγραφεί αν όχι ως πόλεμος μια κατάσταση με 36.000 νεκρούς, άντρες, γυναίκες και παιδιά τα τελευταία 11 χρόνια στα ευρωπαϊκά σύνορα. Πώς μπορεί να περιγραφεί αν όχι ως πόλεμος μία κατάσταση όπου η Ευρωπαϊκή Ένωση δαπανά εκατομμύρια ευρώ σε τεχνολογίες καταστολής, σε φράχτες, τείχη, στρατόπεδα συγκέντρωσης, ντρόουν και πολεμικά σκάφη. Μια Eυρωπαϊκή Ένωση που πριν από λίγες μέρες ψήφισε τη μεταφορά ακόμα και παιδιών σε προσφυγικά στρατόπεδα στην Ουγκάντα και στην Αλβανία.

Όλοι αυτοί οι θάνατοι έχουν τη σφραγίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μόνο φέτος, το 2026, έχουμε 1.200 νεκρούς στη Μεσόγειο και 1.300 στα Κανάρια Νησιά. Δηλαδή 2.500 άνθρωποι έχουν πεθάνει μόνο φέτος στην προσπάθειά τους να έρθουν στην Ευρώπη, δηλαδή 17 νεκροί την ημέρα. Μπροστά σε τέτοιες καταστάσεις, κάθε κουβέντα περί δυτικού πολιτισμού, δικαιωμάτων και ελευθεριών, πάει περίπατο. Και η Πύλος είναι στην κορυφή αυτού του όνειδους που βιώνουν οι πρόσφυγες και οι μετανάστες κάθε μέρα.

Όμως μετά από ένα μεγάλο και επίμονο αγώνα των ίδιων των επιζώντων, των δικηγόρων και των αλληλέγγυων, το Ναυτοδικείο Πειραιά διέταξε ποινική δίωξη σε 21 στελέχη του λιμενικού. Όχι ένα, ούτε δύο, αλλά σε 21 λιμενικούς για βαριά κακουργήματα, ανάμεσά τους και δυο πρώην αρχηγοί του ελληνικού σώματος. Αυτό αποδεικνύει ότι τα πάντα είναι εφικτά όταν υπάρχει κοινωνική κινητοποίηση. Τα πάντα είναι εφικτά όταν παλεύουμε συλλογικά και οργανωμένα για το δίκαιο. Γιατί είναι μια μεγάλη νίκη αυτό που έγινε στο Ναυτοδικείο, επειδή το κράτος από το πρώτο λεπτό προσπαθεί να μπαζώσει το έγκλημα της Πύλου όπως εκείνο των Τεμπών.

Από το πρώτο λεπτό εξαφάνισαν όλα τα κινητά των προσφύγων, εξαφάνισαν το υλικό από τις κάμερες του σκάφους, εξαφάνισαν τις κρίσιμες συνομιλίες με το θάλαμο επιχειρήσεων. Απέκρυψαν τα αίτια του ναυαγίου και συνέλαβαν εννιά αθώους με σκοπό να τους δικάσουν ως διακινητές, να τους φορτώσουν την ευθύνη του ναυαγίου και να αθωώσουν το ελληνικό λιμενικό. Αυτή η σκευωρία του κράτους απέτυχε, οπότε τώρα ο μοναδικός πιθανός ένοχος είναι αυτός που όλοι γνωρίζαμε από την αρχή ποιος είναι: οι ελληνικές αρχές.

Κλείνοντας, υπάρχει μία αντίφαση. Ναι το φρικιαστικό γεγονός της Πύλου θα συνέβαινε αργά ή γρήγορα λόγω της πολιτικής της Ελλάδας και της Ευρώπης. Aλλά δεν πρέπει να το αντιμετωπίσουμε ως μία συνέχεια αλλά ως μία τομή. Δεν μας αντιστοιχεί να λέμε “δεν είναι το πρώτο, δεν είναι το δεύτερο, θα ξανασυμβεί”. Οφείλουμε να δράσουμε και να πούμε ότι είναι ένα γεγονός αδιανόητων διαστάσεων, ένα έγκλημα μοναδικό και απόλυτο που δεν πρέπει να ξανασυμβεί ποτέ. Γιατί η Πύλος είναι το μεγαλύτερο ρατσιστικό έγκλημα στη μεταπολεμική Ευρώπη εν καιρώ ειρήνης. Αλλά αυτό το έγκλημα δεν το τέλεσε η Χρυσή Αυγή, δεν το τέλεσε μια ναζιστική γκρούπα, αλλά το ίδιο το κράτος και η πολιτική του ηγεσία. 

Συνεπώς ο αγώνας σήμερα είναι πολύ δύσκολος, γιατί δεν έχουμε να τα βάλουμε μόνο με τη Χρυσή Αυγή αλλά με όλη τη δομή και το μηχανισμό του βαθέως κράτους. Όπως όμως και η Χρυσή Αυγή κάποτε φάνταζε παντοδύναμη αλλά τελικά συντρίφτηκε από τις δυνάμεις του αντιφασιστικού κινήματος, έτσι θα συντριφθούν και αυτοί οι κρατικοί και παρακρατικοί μηχανισμοί. Ο αγώνας συνεχίζεται μέχρι τη δικαίωση κάθε θύματος κρατικής βίας. Η αλληλεγγύη θα νικήσει.

19/6, Ο Θ. Ελευθεριάδης στο Σύνταγμα. Φωτό: Γιώργος Πίττας